نمایش خبر
1396/04/23 ::: 9:42 PM
 
نکاتی در مورد چک بلامحل /قانون گرگان
صدور چک بلامحل به موجب ماده 13 اصلاح قانون صدورچك سال 1382(قانون حاكم فعلي)، چك‌‌هايي كه به صورت سفيد امضا تنظيم شود يا بابت تضمين معامله يا تعهدي باشد يا به صورت مشروط و وعده‌دار تسليم شود، فاقد ضمان...
صدور چک بلامحل

به موجب ماده 13 اصلاح قانون صدورچك سال 1382(قانون حاكم فعلي)، چك‌‌هايي كه به صورت سفيد امضا تنظيم شود يا بابت تضمين معامله يا تعهدي باشد يا به صورت مشروط و وعده‌دار تسليم شود، فاقد ضمانت اجرايي كيفري بوده و دارنده آنها پس از اخذ گواهي عدم پرداخت (اصطلاحا برگشتي چك) تنها مي‌‌تواند براي اثبات مطالبات خويش نسبت به چكي كه به صورت فوق دريافت داشته، با طرح دعواي حقوقي درمحاكم حقوقي‌، نسبت به استيفاي حقوق خويش اقدام كند. اصلاح اين ماده به صورت فوق‌الاشعار درحالي است كه تاقبل از آن، صدور چك به‌عنوان تضمين، سفيد امضا وحتي وعده‌دار، جرم تلقي مي‌شد. شايد قصد قانونگذار از اصلاح اين ماده مبني براخراج چنين چك‌هايي از شمول مقررات كيفري از آن نظر بوده كه كساني‌كه بابت تضمين معامله يا به‌صورت سفيدامضا چكي را صادر مي‌كنند، به‌طورواقعي نسبت به مبلغ مندرج درآن به دارنده مديون نباشند و از اين حيث، بايد بدوا با طرح دعوي حقوقي دردادگاه، حقانيت خويش را درخصوص بستانكاري (طلبكاري) نسبت به وجه چك به اثبات برسانند. 
اما چنانچه چکی فاقد یکی از موارد مندرج در ماده13 قانون مذکور باشد می توان با مراجعه به محاکم کیفری(دادسرا)نسبت به طرح شکایت و درخواست مجازات صادرکننده اقدام نمود که اگر دارنده خوش شانس باشد وچک دارای اوصاف کیفری ، علاوه بر پرداخت هزینه اندک از باب رسیدگی به شکایت از ضمانت اجرا وسرعت رسیدگی در احقاق حق برخوردار می شود که متاسفانه این 3 خصوصیت در دعوی حقوقی منتفی است و دارنده چک یا ذی نفع علاوه بر سایر  امتیازهای کیفری باید هزینه بیشتری را نسبت به دعوی کیفری متقبل شود.

 مجازات در صدور چک بلامحل با توجه به میزان مبلغ آن مشخص شده است لذا طبق موارد ذیل مجازات به 3 مبلغ تقسیم می گردد:
۱. اگر مبلغ چک کمتر از ۱۰ میلیون ريال باشد تا ۶ ماه حبس دارد.
۲. اگر مبلغ چک از ۱۰ میلیون تا ۵۰ میلیون ريال باشد از ۶ ماه تا ۱ سال حبس دارد.
۳. اگر مبلغ چک بیش از ۵۰ میلیون ريال باشد از ۱ تا ۲ سال حبس دارد ممنوعیت از داشتن دسته چک به مدت ۲ سال.

صدور چک از حساب مسدود با علم به مسدود بودن حساب، در حکم صدور چک بلامحل است و به حداکثر مجازات (۲ سال حبس) محکوم می‌شود و این جرم غیر قابل تعلیق است.

مرور زمان تعقیب کیفری برای صدور چک بلامحل: ۶ ماه از تاریخ صدور چک برای اخذ گواهی عدم پرداخت گذشته باشد ۶ ماه از تاریخ اخذ گواهی عدم پرداخت برای طرح دعوای کیفری.

کسی که چک پس از برگشت به وی منتقل شده حق طرح دعوی کیفری ندارد مگر اینکه ظهرنویسی جهت وکالت در وصول باشد.

طبق ماده ۱۲ قانون صدور چک، جرم صدور چک بلامحل جرم خصوصی  وجنبه عمومی مجازات منتفی است.

در این جرم با گذشت شاکی در حین رسیدگی قرار موقوفی تعقیب صادر می‌شود و مجوزی برای اخذ یک سوم جزای نقدی وجود نخواهد داشت.

چنانچه شاکی پس از صدور حکم قطعی گذشت کند، اعلام رضایت شاکی با درخواست تجدیدنظر به دادگاه تجدیدنظر ارسال می‌شود و این دادگاه پس از انطباق مورد با ماده ۱۲ قانون صدور چک، حکم بدوی را فسخ و مبادرت به صدور قرار موقوفی تعقیب می‌کند.

تقدیم دادخواست ضرر و زیان باید قبل از صدور حکم و در حین رسیدگی دادگاه کیفری باشد و تنها استثناء آن در خصوص چک بلامحل است و دارنده ی چک بلامحل می‌تواند حتی پس از صدور حکم، دادخواست ضرر و زیان خود را به دادگاه کیفری تقدیم کند.

در صورتی که متهم وثیقه گذارده باشد و محکوم شود حق مدعی خصوصی از محل آن پرداخت می‌شود اما اگر وثیقه گذار غیر از متهم باشد استیفای حق مدعی از وثیقه ی متعلق به غیر صحیح نیست. البته اگر وثیقه گذار متهم را در دادگاه حاضر نکند ملزم به پرداخت خسارت مدعی می‌شود.
البته نکته ای که در این دانشنامه حایز اهمیت است و از دید خیلی از افراد پنهان می ماند این است که دارنده وطرح کننده شکایت کیفری کسی است که اولین بار به بانک در جهت وصول مراجعه می کند واین مراجعه دارای 2 نکته اساسی است:
1-از تاریخ مندرج در چک ظرف 6 ماه فرصت مراجعه به بانک دارد
2-از زمان دریافت گواهی عدم پرداخت ظرف 6 ماه فرصت دارد شکایت کیفری مطرح کند.
لذا با جمیع مواعد در نظر گرفته شخص ذی نفع می بایست ظرف یکسال نسبت به طرح دعوی اقدام کند در غیر اینصورت حق شکایت کیفری ساقط وباید با تقدیم دادخواست از طریق مراجع حقوقی نسبت به وصول وجه اقدام نماید.
 البته در موارد غیر از شکایت کیفری می توان با مراجعه به دوایر اجرای ثبت نسبت به وصول وجه  اقدام کرد به شرط آنکه چکی نباشد كه به علت مطابق نبودن امضا برگشت خورده باشد.
امید است با ذکر مراتب فوق البته بصورت مختصر آگاهی کافی نسبت به طرح دعوی چک بدست اورده باشید.
قانون گرگان
اخبار
دانشنامه حقوقی
تمامی حقوق وب سایت برای آقای علی حسن پور محفوظ می باشد